Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Doğu ve Güney Afrika Bölge Direktörü Mamadou Dian Balde, Sudan’da ülke içinde yerinden edilmelerin yanı sıra ülkeye mülteci kabulü ve ülkeden mülteci çıkışının sürdüğünü bildirerek “Sudan, karşı karşıya olduğumuz en büyük insani krizdir.” dedi.
BMMYK Yürütme Komitesinin 77. oturumu dolayısıyla Cenevre’de bulunan Balde, AA muhabirinin Sudan’daki duruma ilişkin sorularını yanıtladı.
Balde, “Sudan, karşı karşıya olduğumuz en büyük insani krizdir. Burası, birçoğu defalarca yerinden edilmiş 800 binden fazla mülteciye ev sahipliği yapan bir ülke.” diye konuştu.
Sudan’dan Çad’a doğru bir mülteci akışı olduğunu söyleyen Balde, bu yılın başından itibaren 55 binden fazla mültecinin Sudan’dan Çad’a geçiş yaptığını ve bu kişilerin, Sudan’da devam eden çatışmaların başlangıcından bu yana Çad’a geçen 900 bin kişiye ilave olduklarını hatırlattı.
Balde, “Burası hem mülteci barındıran hem mültecilerin ayrılmasına neden olan ancak aynı zamanda kendi vatandaşlarını da geri kabul eden bir ülke. 2024’ten bu yana 5,5 milyondan fazla insan Sudan’a geri döndü. İşte bunlar, uluslararası toplumdan destek gerektiren Sudan durumunun üç boyutudur.” ifadelerini kullandı.
Sudan’da özellikle Darfur ve Kurdufan başta olmak üzere birçok bölgede yerinden edilme olaylarının devam ettiğini söyleyen Balde, barışın sağlanamadığı bu bölgelerde yeni iç göçler ve uzun süredir devam eden diğer göç sorunlarının yaşandığını söyledi.
“Sudan krizinde gördüğümüz tablo… İşte bu, kesintisiz yerinden edilme sürecidir”
Balde, “Bu insanların bir kısmı Çad, Etiyopya, Uganda veya Güney Sudan gibi komşu ülkelere geçiş yapıyor. Karşımızda devasa boyutta ve sürekli devam eden bir iç göç durumu var. Buna, Hartum çevresinde 20 yıldır barınan, kendi hayatlarını kurmaya başlamışken tekrar tekrar yerinden edilen mülteciler de dahil. Sudan krizinde gördüğümüz tablo… İşte bu, kesintisiz yerinden edilme sürecidir.” dedi.
Sudan’da yerinden edilenlerin kendilerinden yardım talep ettiğini söyleyen Balde, Sudanlıların “barış için daha fazla çaba harcama” konusunda etkili ülke ve uluslararası kuruluşlara çağrıda bulunduğunu söyledi.
Balde, “Ülke içinde halihazırda yerinden edilmiş 8 milyona yakın insan bulunuyor. Bunun yanı sıra son derece hareketli ve sürekli değişen bir iç göç tablosuyla da karşı karşıyayız. 2023’ten bu yana uluslararası sınırları geçen 4,6 milyon kişi bulunuyor. Bunların bir kısmı geri dönüyor. Ayrıca komşu ülkelere giden ancak mülteci olarak kaydı yapılmayan ve geri dönmekte olan pek çok Sudanlı da mevcut. Özetle, mülteci statüsündeki 4,6 milyonluk bir kitleden söz ediyoruz. Bunların bir kısmı geri dönüyor, bir kısmı ise farklı yerlere hareket ediyor.” diye konuştu.
“Sudan’daki insanların gıdaya erişebilmesi gerekiyor”
Sudanlıların çok zorlu koşullarda yaşadığının altını çizen Balde, “İnsanların neredeyse hiçbir şeyin kalmadığı bir ortama geri döndüğü bir durum söz konusu. Gıda imkanlarının son derece kısıtlı olduğu ve gıda sağlama olanağımızın bulunmadığı kamplarda yaşayan mülteciler var. Nakit yardımı ise hiç yok. İnsanların yüzleştiği zorluklar bunlar. Bu durum, çok daha büyük bir desteği gerektiriyor. Sudan’daki insanların gıdaya erişebilmesi gerekiyor. Savaş, geçim kaynaklarının kaybı, iklim değişikliğinin etkileri ve çatışma ortamı göz önüne alındığında insanların gıdaya ulaşabilmek için bu desteğe ihtiyacı var.” dedi.
BM’nin Sudan Bölgesel Müdahale Planı’nın finansman oranının yalnızca yüzde 28 seviyesinde olduğunu ve yılın bitimine 2,5 ay gibi kısa bir süre kaldığını hatırlatan Balde, katkıda bulunan bağışçılara teşekkür etti ancak insanların mevcut katkıların çok daha fazlasına ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Sudan’daki çatışmalar
Sudan’da 15 Nisan 2023’ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında, HDK’nin orduya entegrasyonu konusundaki anlaşmazlığın ardından çatışmalar yaşanıyor.
Çatışmalar nedeniyle ülkenin bazı bölgelerinde kıtlık koşulları ortaya çıkarken on binlerce kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 13 milyon kişi yerinden edildi.
Sudan’daki çatışmalar, dünyanın en büyük insani krizlerinden birine yol açtı.
